Anasayfa » Blog

Blog

  • Kaygıda Güvenlik Davranışları Nedir? Günlük Yaşamdan Örnekler

    Güvenlik davranışları, kişinin kaygı duyduğu bir durumda korktuğu sonucun gerçekleşmesini önlemek veya kendisini daha güvende hissetmek amacıyla başvurduğu davranışlardır. Kısa süreli rahatlama sağlayabilseler de bazı durumlarda tehlike beklentisinin sınanmasını güçleştirerek kaygının sürmesine katkıda bulunabilirler.[1] Kaçınma ile güvenlik davranışı arasındaki fark nedir? Kaçınmada kişi kaygı uyandıran duruma hiç girmeyebilir veya o durumdan uzaklaşabilir. Güvenlik davranışında ise duruma katılırken belirli bir önlemi zorunlu hissedebilir. Örneğin…

  • Kaygıda Kaçınma Döngüsü Nedir? Kısa Süreli Rahatlama ve Uzun Vadeli Etkileri

    Kaygıda kaçınma döngüsü, kişinin kaygı uyandıran bir durumdan uzaklaşarak kısa süreli rahatlaması, ancak bu uzaklaşmanın korkulan duruma ilişkin yeni deneyimler edinmesini sınırlamasıyla sürdürülebilen bir örüntüdür. Kaçınma o an işe yarıyor gibi görünebilir; tekrarlandığında ise kişinin seçeneklerini daraltabilir. Bu döngü, tek başına bir tanı değildir. * Örneğin, toplantıda konuşurken hata yapmaktan endişelenen biri söz almamayı seçebilir. Toplantı bittiğinde rahatlar; ancak konuşsaydı neler olacağını öğrenme…

  • Otomatik Düşünceler Nedir? Günlük Yaşamdan Örnekler

    Otomatik düşünceler, bir durum karşısında zihinde hızlı ve kendiliğinden beliren yorumlar, kısa ifadeler veya zihinsel görüntülerdir. Örneğin, bir mesajınıza yanıt gelmediğinde “Bana kızdı” diye düşünmeniz otomatik bir yorum olabilir. Bu yorum, yaşanan olayın kendisiyle aynı şey değildir; doğruluğu ayrıca değerlendirilebilir. Otomatik düşünceler yalnızca olumsuz içerik taşımaz. “Bunu daha önce yaptım, yine deneyebilirim” gibi destekleyici düşünceler de kendiliğinden ortaya çıkabilir. Burada önemli olan, düşüncenin…

  • Obsesif Kompulsif Bozuklukta Obsesyon ve Kompulsiyon Nedir?

    Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB), istenmeden ortaya çıkan ve kişide belirgin rahatsızlık yaratabilen obsesyonlar ile bu rahatsızlığı azaltmak, önlemek veya kontrol etmek amacıyla gerçekleştirilen kompulsiyonların görülebildiği bir ruhsal bozukluktur. * Günlük yaşamda insanların aklına zaman zaman rahatsız edici düşünceler gelebilir veya bir şeyi kontrol etme ihtiyacı hissedilebilir. Ancak her istenmeyen düşünce obsesyon, her tekrarlanan davranış da kompulsiyon değildir. OKB açısından önemli olan düşünce ve…

  • Sosyal Kaygı mı Utangaçlık mı?

    Sosyal Kaygı mı Utangaçlık mı? Aralarındaki Fark Nedir? Yeni insanlarla tanışırken çekingen hissetmek, kalabalık bir ortamda konuşmaktan hoşlanmamak veya dikkatlerin üzerinde olduğu durumlarda heyecanlanmak birçok kişinin yaşayabileceği deneyimlerdir. Ancak sosyal ortamlarda hissedilen her rahatsızlık sosyal kaygı bozukluğu anlamına gelmez. Utangaçlık ile sosyal kaygı bazı yönlerden birbirine benzeyebilir. Her ikisinde de sosyal durumlarda çekingenlik, rahatsızlık veya kişinin kendisini başkalarının nasıl değerlendirdiğine yönelik düşünceler görülebilir….

  • Panik Atak ve Panik Bozukluk Arasındaki Fark Nedir?

    Panik atak ve panik bozukluk günlük dilde sıklıkla birbirinin yerine kullanılsa da aynı şeyi ifade etmez. Panik atak, kısa sürede yoğunlaşan korku veya rahatsızlık haliyle birlikte çeşitli bedensel ve bilişsel belirtilerin ortaya çıktığı bir dönemdir. Panik bozukluk ise tekrarlayan ve beklenmedik panik atakların yanı sıra yeni bir atak yaşama korkusu veya buna bağlı davranış değişikliklerinin devam ettiği klinik bir tablodur. Bu nedenle bir…

  • Anksiyete Nedir? Normal Kaygı Ne Zaman Soruna Dönüşür?

    Anksiyete Nedir? Anksiyete ya da kaygı, kişinin gelecekte ortaya çıkabileceğini düşündüğü bir tehdit, belirsizlik veya olumsuz sonuç karşısında yaşadığı duygusal, bilişsel ve bedensel tepkilerin genel adıdır. Kaygı her zaman psikolojik bir bozukluk anlamına gelmez. Belirli düzeyde kaygı, insanların olası risklere hazırlanmasına, dikkatini toplamasına ve önemli durumlara karşı harekete geçmesine yardımcı olabilen doğal bir tepkidir. Örneğin önemli bir sınavdan, iş görüşmesinden veya sağlık kontrolünden…

  • Kişiselleştirme Bilişsel Çarpıtması Nedir?

    Bilişsel psikolojide zihnin dış dünyadaki olayları nesnel bir nedensellik bağı olmaksızın doğrudan kendisiyle ilişkilendirmesi Kişiselleştirme (Personalization) olarak tanımlanır. Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) modeline göre kişiselleştirme; bireyin kontrolü dışında gelişen, birden fazla faktöre bağlı olan veya tamamen başkalarından kaynaklanan olumsuz olayların tek sorumlusu olarak kendisini görmesi durumudur. İngilizce psikoterapi literatüründe “Personalization” olarak geçen bu bilişsel çarpıtmada zihin, “Olayların merkezinde ben varım ve yaşanan olumsuzluk…

  • Meli-Malı Cümleleri Bilişsel Çarpıtması Nedir?

    Bilişsel psikolojide zihnin kendisine, başkalarına ve hayata dair katı, esnemeyen kurallar koyması Meli-Malı Cümleleri (Should Statements) olarak tanımlanır. Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) modeline göre bu çarpıtma; bireyin gerçekliği olduğu gibi kabul etmek yerine, zihnindeki idealize edilmiş standartlara uymaya zorlaması ve bu standartlar gerçekleşmediğinde yoğun suçluluk, öfke ya da hayal kırıklığı yaşaması durumudur. İngilizce psikoterapi literatüründe “Should Statements” olarak geçen bu yapı, kişinin esnek…

  • Etiketleme Bilişsel Çarpıtması Nedir?

    Bilişsel psikolojide zihnin bilgi işleme süreçlerinde yaptığı en katı ve aşırı otomatik hatalardan biri Etiketleme (Labeling) olarak tanımlanır. Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) modeline göre etiketleme; bireyin kendisinin veya bir başkasının tek bir davranışından, hatasından ya da kısıtlı bir özelliğinden yola çıkarak, tüm kimliğini karmaşık ve değişmez olumsuz bir sıfatla tanımlaması durumudur. Etiketleme, Aşırı Genelleme çarpıtmasının daha aşırı bir türüdür. Zihin, “Hata yaptım” demek…